Dynamiczny rozwój nowoczesnej mobilności sprawił, że na naszych ścieżkach rowerowych i szlakach turystycznych coraz częściej gości rower elektryczny. To genialne urządzenie zrewolucjonizowało sposób, w jaki myślimy o rekreacji, dojazdach do pracy czy pokonywaniu trudnych, górskich podjazdów. Jednak wraz z rosnącą popularnością tych pojazdów, w salonie regularnie spotykamy się z pytaniami, które nurtują niemal każdego przyszłego użytkownika. Jednym z najczęstszych i najbardziej intrygujących zagadnień jest kwestia tego, czy rower elektryczny potrafi ładować się w trakcie samej jazdy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku samochodów z napędem hybrydowym. Aby rzetelnie odpowiedzieć na to pytanie, musimy zagłębić się w technologię napędów, które stosują czołowi producenci.
Rekuperacja w teorii i praktyce – jak silnik w piaście odzyskuje energię?
Wielu klientów odwiedzających stronę u Michalika marzy o rozwiązaniu, które pozwoliłoby na nieskończoną jazdę bez konieczności podłączania akumulatora do gniazdka. Idea ta opiera się na koncepcji rekuperacji, czyli odzyskiwania energii kinetycznej podczas hamowania lub zjazdów ze wzniesień. Z technicznego punktu widzenia taka funkcja jest możliwa, jednak jej występowanie w e-bike’ach zależy niemal całkowicie od rodzaju zastosowanego silnika. Na rynku spotykamy przede wszystkim dwa główne typy napędów. Pierwszym z nich są silniki z napędem bezpośrednim, montowane zazwyczaj w tylnej piaście. Ze względu na brak wewnętrznego wolnobiegu, silnik taki obraca się zawsze wtedy, gdy kręci się koło, co teoretycznie pozwala mu pracować w trybie prądnicy. W takim układzie, gdy użytkownik przestaje pedałować lub delikatnie naciska klamkę hamulca, silnik zaczyna stawiać opór, generując prąd, który trafia z powrotem do baterii. Jest to rozwiązanie spotykane głównie w modelach miejskich lub starszych konstrukcjach, które jednak ma swoje wady, takie jak większa waga i wyczuwalny opór podczas jazdy bez wspomagania.
Dlaczego nowoczesne napędy centralne nie ładują akumulatora podczas jazdy?
Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w przypadku najnowocześniejszych i najpopularniejszych obecnie systemów, takich jak silniki centralne czy przekładniowe. Producenci tacy jak Bosch, Shimano czy Yamaha stawiają na maksymalną wydajność i naturalne odczucia z jazdy. Silniki te wyposażone są w specjalne sprzęgła i przekładnie, które całkowicie odłączają napęd, gdy nie korzystamy ze wspomagania. Dzięki temu, jadąc na wyłączonym silniku, czujemy się tak, jakbyśmy prowadzili tradycyjny rower. Takie rozwiązanie wyklucza jednak możliwość ładowania baterii w trakcie jazdy, ponieważ mechaniczne odcięcie silnika uniemożliwia mu pracę w roli generatora prądu. Fizyka jest tu nieubłagana – aby system mógł odzyskać energię, musiałby stawiać opór, co z kolei drastycznie obniżyłoby komfort jazdy i zmusiło rowerzystę do wkładania znacznie większego wysiłku w pedałowanie.
Efektywność kontra rzeczywistość – czy odzyskiwanie energii faktycznie zwiększa zasięg?
Warto również zadać sobie pytanie o efektywność takiego odzyskiwania energii. Nawet w systemach wyposażonych w rekuperację, zysk energetyczny jest stosunkowo niewielki i zazwyczaj wynosi od kilku do maksymalnie kilkunastu procent zasięgu. W praktyce oznacza to, że po długim i męczącym zjeździe z wysokiej góry, akumulator zyskałby zaledwie tyle energii, by wspomóc nas na kolejnym kilometrze płaskiej trasy. Z tego powodu branża rowerowa poszła w innym kierunku, skupiając się na optymalizacji zarządzania energią oraz zwiększaniu gęstości ogniw w akumulatorach. Nowoczesny rower elektryczny stawia na jak najdłuższy zasięg osiągany dzięki inteligentnym trybom wspomagania, które dostosowują dawkę mocy do siły nacisku na pedały, zamiast na skomplikowane i ciężkie systemy odzysku energii.
